حلقه های مفقوده تاریخ ایران
یکی از دلپذیرترین آثار نوروز برای من فراغتی است که برای مطالعه به دست می آید و این فرصت با توجه به محدودیت زمانی در طول سال واقعا برایم غنیمت است و سعی می کنم از آن نهایت بهره را ببرم. امسال در آستانه سال نو دوست عزیزی که از اعضای فعال انجمن زنان پژوهشگر تاریخ است و همیشه به دنبال اسناد و مدارک تاریخی و تألیفات جدید، خواندن کتاب داد بیداد را به من توصیه کرد و من با فرض اینکه انتخاب او نمی تواند خواندنی نباشد، این کتاب را نیز به آنچه در سفر باید خوانده می شد، اضافه کردم.
کتاب داد بیداد که به کوشش ویدا حاجبی تبریزی نوشته شده برای اولین بار سرگذشت شکل گیری زندان زنان سیاسی را در دهه پیش از انقلاب از زبان تعدادی از زنان زندانی آن دوره بیان می کند. هر چند خود این موضوع می تواند به تنهایی مورد توجه قرار گیرد اما برای من که مدتی است در جستجوی نقش زنان در گوشه گوشه تاریخ کشورمان هستم، اشاراتی که به صورت پراکنده و حاشیه ای به زندگی و مبارزات سیاسی نگارندگان که عمدتا چریک فدایی و یا وابسته به این نگرش و مشی سیاسی هستند (یا بوده اند)، جالب تر بود.
همیشه فکر می کردم با این حلقه های مفقوده ای که در تاریخ معاصر کشورمان داریم مورخان منصف و بی غرض چگونه تاریخ انقلاب اسلامی ایران را خواهند نگاشت. اما امروزه تاریخ شفاهی و بهره مندی از خاطرات شخصی می تواند کمک بزرگی به پر کردن خلأها و انقطاعها (به دلیل عدم دسترسی به بعضی اسناد تاریخی) در تاریخ معاصر کشورمان بنماید.
نکته مهم: برای پیدا کردن حقیقت از طریق مطالعه تاریخ، باید این مطالعات تمام و کمال باشد، چرا که برش زدن به تاریخ و گزینشی نوشتن و خواندن آن ما را تنها با گوشه ای از حقایق آشنا خواهد کرد و حکایت مشاهده فیل در تاریکی است که هر کس می تواند برداشتی متفاوت از دیگری داشته باشد در حالی که تاریخ یک کل واحد است که هر جزء آن را باید در ارتباط با سایر اجزا تفسیر کرد.
نتیجه حذف هر گوشه از تاریخ معاصر کشورمان و حتی کم رنگ کردن بعضی وقایع به میل و سلیقه راوی و مؤلف، تحریف آشکاری است که هویت تاریخی ما را دستخوش آسیب می سازد.
سوال: برای حفظ این هویت تاریخی چه باید کرد؟